Cultuur

Waarom zeg je ‘hatsjoe’ wanneer je niest?

Hatsjoe, hatsjie, hatsjaa! Bijna iedereen maakt wel één van deze geluiden wanneer hij of zij niest. Mijn vader doet die laatste en tikt daarbij de schadelijke decibel grens van 90 aan.. Maar waar komt dit vreemde woord eigenlijk vandaan? Want ja, het is een woord, en dit woord hebben wij als kind geleerd te maken wanneer we niezen.


Van nature zeg je namelijk niets en komt er alleen een gek geluid uit je neus. Dit weten we omdat mensen die vanaf hun geboorte doof zijn op een natuurlijke manier niezen. Zij voegen geen leuke geluidseffecten toe en niezen dus zonder tjie, tjsa, of tjoe.

De Nederlandse ‘hatsjoe‘ is een onomatopee, een klanknabootsing. Net als ‘woef‘ en ‘kuukelekuu‘ is dit gebonden aan taal en verschilt dit per land. Japanners zeggen bijvoorbeeld ‘hakashun‘ en de fransen ‘achoum‘ wanneer ze niezen. Waarom we aan onze nies een geluidseffect toevoegen heeft waarschijnlijk te maken met schaamte en sociale correctheid.

Wanneer we niezen komt er namelijk een geluid uit waar we geen controle over hebben. Om dit geluid wat aangenamer te maken voor onze omgeving voegen we vaak een leuke ‘tsjoe’ of ‘tsjie’ toe, super fun! Zo hoef je je schijnbaar minder te schamen voor het oncontroleerbare deel van je nies en al het snot wat uit je neus vliegt. Pfieuw, gelukkig!

Verder lezen: Waarom zeggen we “gezondheid” wanneer iemand niest